Archive Pages Design$type=blogging

Nguồn gốc câu nói “Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”, hầu hết chúng ta đều hiểu sai

Chúng ta vẫn thường nghe câu: “Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử” , để ám chỉ việc dùng lòng dạ tiểu nhân bỉ ổi, mà phỏng đoán người đạo đức ...

>

Chúng ta vẫn thường nghe câu: “Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”, để ám chỉ việc dùng lòng dạ tiểu nhân bỉ ổi, mà phỏng đoán người đạo đức cao thượng. Tuy nhiên, nguồn gốc thực của câu nói này lại mang hàm ý khác, có liên quan tới một điển tích.

ấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử,

Quân đội nước Tấn tuy rằng vừa mới tổ chức, nhưng lại có vị tướng lĩnh tốt, một tiếng trống vang, ba mặt vây quanh, đánh quân Nhung Địch tán loạn. (Ảnh từ 79img)

Bỏ chiến xa phá Nhung Địch

Vào năm 541 TCN, lúc đó thành phố Thái Nguyên tỉnh Sơn Tây còn chưa phải lãnh địa của Hoa Hạ, nhưng là láng giềng của Hoa Hạ, có bộ tộc Nhung Địch cư trú, ở cạnh Tấn quốc, là nước chư hầu lớn nhất thời bấy giờ, thường có xung đột lẫn nhau. Mùa hè năm ấy, quân đội của nước Tấn thừa lúc cả ngàn chiến xa đang khí thế cuồn cuộn mà tiến công Nhung Địch, chuẩn bị đánh một trận gọn gàng.

Quân lính nước Tấn vừa dàn trận xuống khu vực của Nhung Địch, thì bắt đầu chịu khổ, phải đi qua cả vùng núi non trùng điệp, con đường gập ghềnh, mà địa hình này lại thân thuộc với người Nhung Địch, họ bèn không tiếp chiến chính diện, mà tác chiến với quy mô nhỏ, thỉnh thoảng bất ngờ xông ra tập kích đội xe của nước Tấn, khiến cho quân xe của nước Tấn không chỉ khó có đất dụng võ, ngược lại gặp ngăn trở.

Vào lúc này có một tướng lĩnh của nước Tấn đề xuất phương pháp “hủy xe mà đi”, mệnh lệnh cho những binh sĩ xưa nay vẫn ngồi xe đánh trận phải xuống xe, điều chỉnh lại đội hình mới, thành một phương thức bộ binh mới.

Kiểu bộ binh mới này khiến tộc người Nhung Địch cười cợt, vì nước Tấn xưa nay chú trọng dùng chiến xa, lần này thay đổi phương thức khác, không có xe cũng không có ngựa, không phải là đến để chịu trận sao? Nhưng không ai ngờ, quân đội nước Tấn tuy rằng vừa mới tổ chức, nhưng lại có vị tướng lĩnh tốt, một tiếng trống vang, ba mặt vây quanh, đánh quân Nhung Địch tán loạn.

Vị tướng quân này tên là Ngụy Thư, trận chiến này cũng gọi là cuộc chiến Đại Nguyên. Từ đó về sau, chiến tranh bộ binh được phát triển rộng khắp, năng lực của Ngụy Thư cũng từ đó được nhiều người biết đến. Vào 6 năm cuối cuộc đời, Ngụy Thư chủ trì chính sự của nước Tấn, làm một nhân vật chỉ ở dưới một người mà ở trên vạn người.

>>> Bốn mãnh tướng thời cổ đại, người thứ 4 trúng hàng trăm mũi tên mới nhắm mắt

Nghe hiểu phép ẩn dụ “cơm canh”

ấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử,

Nghe hiểu phép ẩn dụ “cơm canh”. (Ảnh từ leehondaman)

>>> Đệ tử Lã Động Tân vì sao lại “mượn xác hoàn hồn” thành người què? 

Mùa đông năm 514 TCN, con trai của Ngụy Thư là Ngụy Mậu đảm nhiệm một chức quan địa phương ở Ngạnh Dương, có một vụ án đã lâu vẫn chưa thể giải quyết được. Ngụy Mậu liền đem vụ án tấu lên triều đình, và đã đến tay của Ngụy Thư.

Ngụy Thư còn chưa thụ lý vụ án, bên thưa kiện đã tìm đến nơi, còn dẫn theo đoàn nhạc có vũ nữ ca kỹ đến. Ngụy Thư ở nước Tấn và các nước liệt quốc khác đều có tiếng tăm và được trọng vọng, đã không có tiếng xấu nhận hối lộ. Thế nhưng lần này, Ngụy Thư vừa xem thấy các ca kỹ mỗi người dáng vẻ thướt tha yêu kiều, bộ dạng thùy mị nhẹ nhàng, thế là động tâm. Tuy đoàn nhạc nữ này đến đây còn phải tốn tiền ăn uống, nhưng Ngụy Thư cũng tiếp nhận.

Con trai Ngụy Mậu tính nóng nảy, nhưng thân làm con, cũng thấy không tiện trước mặt phụ thân nói ra chuyện này, liền ủy thác cho hai thuộc hạ, một người tên Diêm Một, một người tên Nữ Khoan. Ngụy Mậu nói: “Nếu như phụ thân đã tiếp nhận đám người này, thì không còn kiểu hối lộ nào lớn hơn như vậy nữa”. Sau đó dặn dò thuộc hạ nghĩ cách ngăn cản.

Một ngày nọ, Diêm Một và Nữ Khoan cùng nhau tới chỗ của Ngụy Thư, sau khi bàn xong việc công, hai người không vội rời đi, lề mề kéo dài tới giờ dùng cơm, Ngụy Thư mời họ ở lại dùng bữa. Khi rượu và thức ăn bưng lên rồi, chỉ thấy hai người kia thỉnh thoảng lại lắc đầu thở dài, khiến Ngụy Thư cảm thấy khó hiểu.

Thời kì Xuân thu, ở xã hội tầng cao, trong lúc dùng cơm không được nói chuyện. Đợi lúc ăn xong bữa cơm, Ngụy Thư mới đặt câu hỏi: “Ta nghe nói lúc ăn cơm có thể quên đi mọi ưu phiền, nhưng các ngươi lại một mực thở dài, rốt cuộc là chuyện gì?”

Diêm Một, Nữ Khoan đợi Ngụy Thư lên tiếng, liền nói: “Ngày hôm qua hai người chúng tôi uống rượu, không được ăn cơm chiều, hôm nay cảm thấy bụng rất đói, ngay từ đầu lo lắng thức ăn không đủ ăn, cho nên lắc đầu thở dài. Ăn vào một nửa thì đã bắt đầu tự trách, tướng quân sao có thể để chúng tôi ăn không no bụng được cơ chứ? Bởi vậy lại lắc đầu thở dài”.

Hai người bọn họ nói tiếp một câu quan trọng nhất: “Hiện tại bữa cơm đã xong, hạ thần hy vọng cái bụng của chúng thần cũng như cái tâm của tướng quân đã no là đủ rồi”. Ngụy Thư không hổ danh là Ngụy Thư, vừa nghe liền hiểu phép ẩn dụ của hai người, đối với “cơm canh” dâng tới miệng, ông bèn nhất quyết từ chối.

Câu chuyện này được ghi lại trong “Tả Truyện”, nguyên văn như sau: “Nguyện dùng dạ tiểu nhân thay cho lòng quân tử”, là nguồn gốc của câu nói “lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”.

Năm tháng trôi qua, ý nghĩa của hai chữ “tiểu nhân” và “quân tử” đã biến hóa rất nhiều. “Kinh Thi. Thái Vi” có câu: “Giá bỉ tứ mẫu, tứ mẫu quỳ quỳ, quân tử sở y, tiểu nhân sở phì”, ý là: Cưỡi lên chiến xa với bốn con ngựa, chiến xa mạnh mẽ lại cao lớn. Quân tử (tướng quân) dựa vào xe mà chiến đấu, tiểu nhân (binh sĩ) dựa vào xe mà được yểm hộ. Ở đây “tiểu nhân” và “quân tử” chỉ hai giai cấp khác nhau, như “tướng quân” và “binh sĩ”. Ngày nay người ta đã diễn biến nó thành: tiểu nhân chỉ những người đạo đức kém, quân tử chỉ những người đạo đức cao thượng.

Diêm Một, Nữ Khoan đưa cho Ngụy Thư phép ẩn dụ, ngày nay lại bị suy nghĩ theo ý nghĩa là từ thân lòng dạ tiểu nhân bỉ ổi, mà phỏng đoán người đạo đức cao thượng. Diêm Một, Nữ Khoan, hai người ở dưới đất nếu có biết được, không chừng họ đều lắc đầu tới mức đầu sắp rơi xuống đất rồi.

>>> Bậc hào kiệt cần có 8 khí tiết hay còn gọi là “bát khí”

Natalie, theo NTDTV

The post Nguồn gốc câu nói “Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”, hầu hết chúng ta đều hiểu sai appeared first on .

COMMENTS

Loading...
Name

Âm Nhạc Ẩm Thực Angela Phương Trinh Angelina Jolie Bảo Thy benh-gan Bộ Ảnh - Video Brad Pitt Bùa Ngải Bước Nhảy Hoàn Vũ cac-benh-ve-gan Cao Thái Sơn Chi Pu Chuyện chỉ có ở Trung Quốc Chuyện kỳ lạ về trẻ em Chuyện Lạ Chuyện lạ bốn phương chọn lọc Chuyện lạ cảm động về các loài vật Chuyện lạ khó tin nhưng lại có thật Chuyện lạ ở Nhật Bản Chuyện lạ thế giới khó tin nhưng có thật Chuyện lạ về các loài vật Chuyện lạ về các tài năng hiếm có Chuyện lạ về chó và mèo Chuyện lạ về du lịch Chuyện lạ về hôn nhân - vợ chồng Chuyện lạ về những kỷ lục giảm cân Chuyện lạ về sữa Chuyện lạ Việt Nam có thật Cine Cộng Đồng Mạng Công Nghệ Cung Hoàng Đạo Cường Đô La Đàm Vĩnh Hưng Đàn Ông Đặng Thu Thảo dang-mieng Đĩa Bay Diễm My 9x Điện Ảnh Diệp Lâm Anh Đỗ Mạnh Cường Đời Sống doi-song Đông Nhi Đồng Tính Động Vật Du Lịch Đức Phúc fashion Gay Giảm cân Giáo Dục Giới Trẻ Hồ Ngọc Hà Hoa Hậu Hòa Minzy Hoài Linh Hoàng Thùy Linh Học Tiếng Anh hoc-duong Hot News HotNews Hương Giang Idol Hương Tràm Huỳnh Hiểu Minh Issac Jennifer Phạm Jessica Minh Anh Kenbi Khánh Phạm Khám Phá kham-pha Khánh Hiền Khmer News khoa-hoc khoa-hoc-cong-nghe Khoảnh Khắc Lan Khuê Lazada Lê Xuân Tiền Lều Phương Anh Linh Nga Lý Hải Mai Phương Thúy Maria Ozawa Mẹo Vặt Midu Minh Hằng Miu Lê Món ngon mỗi ngày Mọt Phim Musik Mỹ Linh Mỹ Tâm News Ngô Kiến Huy Ngọc Trinh Người ngoài hành tinh Nhật Kim Anh Những chuyện kỳ quặc trên thế giới Những hiện tượng bí ẩn và khó hiểu Những người có khả năng đặc biệt Noo Phước Thịnh Ốc Thanh Vân oto-xe-may Phạm Băng Băng Phạm Hương Phẫu Thuật Thẩm Mỹ Phong cách Phượng Channel Pokémon Go Quang Dũng Sao Shopping Sĩ Thanh Sơn Tùng M-TP sport Star Sức Khỏe suc-khoe suc-khoe-gioi-tinh Tâm Linh Tâm Sự Tăng Thanh Hà Taylor Swift Thanh Hằng Thành Lộc Thanh Thảo The Face - Gương mặt thương hiệu Thể Hình The Remix – Hòa Âm Ánh Sáng the-gioi Thời Trang Thu Minh Thu Phương Thượng Ẩn Thúy Nga Tin Nổi Bật Tin Nóng Tin Thế Giới Tin Trong Nước Tình Yêu Tom Cruise Trà Ngọc Hằng Trấn Thành Trường Giang Trương Nam Thành Tử Vi tv-show UFO Ung Thư Video Việt Hương Vietnam's Next Top Model Vĩnh Thụy Võ Cảnh Võ Hoàng Yến Vũ Khắc Tiệp Vũ Ngọc Anh Vũ Ngọc Đãng xa-hoi xe xo-gan Xu Hướng - Làm Đẹp
false
ltr
item
GIẢI TRÍ SAO 24H: Nguồn gốc câu nói “Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”, hầu hết chúng ta đều hiểu sai
Nguồn gốc câu nói “Lấy dạ tiểu nhân đo lòng quân tử”, hầu hết chúng ta đều hiểu sai
http://2.tinhhoa.net/wpcontent/uploads/2018/08/15042247.jpg
GIẢI TRÍ SAO 24H
https://www.giaitrisao24h.com/2018/08/nguon-goc-cau-noi-lay-da-tieu-nhan-o.html
https://www.giaitrisao24h.com/
https://www.giaitrisao24h.com/
https://www.giaitrisao24h.com/2018/08/nguon-goc-cau-noi-lay-da-tieu-nhan-o.html
true
5412201294335186192
UTF-8
Not found any posts VIEW ALL Readmore Reply Cancel reply Delete By Home PAGES POSTS View All BÀI CÙNG CHỦ ĐỀ LABEL ARCHIVE SEARCH Not found any post match with your request Back Home Sunday Monday Tuesday Wednesday Thursday Friday Saturday Sun Mon Tue Wed Thu Fri Sat January February March April May June July August September October November December Jan Feb Mar Apr May Jun Jul Aug Sep Oct Nov Dec just now 1 minute ago $$1$$ minutes ago 1 hour ago $$1$$ hours ago Yesterday $$1$$ days ago $$1$$ weeks ago more than 5 weeks ago